ट्रम्प यांची इराणसोबतचा अंतरिम करार संपुष्टात आल्याची घोषणा; अंकारा येथील नाटो परिषदेत मोठे वक्तव्य

तुर्कीची राजधानी अंकारा येथे सुरू असलेल्या नाटो (NATO) परिषदेदरम्यान अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अमेरिका आणि इराण यांच्यात झालेला अंतरिम सामंजस्य करार (Memorandum of Understanding - MoU) आता संपुष्टात आल्याची घोषणा केली. पत्रकारांशी संवाद साधताना ट्रम्प यांनी इराणसोबत पुढील वाटाघाटी करण्यात कोणताही अर्थ नसल्याचे सांगत, "माझ्या दृष्टीने हा करार आता संपला आहे," असे स्पष्ट केले.

अमेरिका आणि इराण यांच्यात पाकिस्तानच्या मध्यस्थीने करण्यात आलेल्या या अंतरिम करारानुसार दोन्ही देशांनी ६० दिवसांच्या कालावधीत कायमस्वरूपी शांतता करारासाठी चर्चा करण्याचे मान्य केले होते. मात्र कतारमध्ये झालेल्या अप्रत्यक्ष चर्चांमध्ये कोणतीही ठोस प्रगती झाली नाही. त्यानंतर होर्मुझ सामुद्रधुनीत व्यापारी जहाजांवरील हल्ल्यांनंतर अमेरिकेने इराणवर नव्याने लष्करी कारवाई केली आणि इराणला तेल विक्रीसाठी देण्यात आलेली विशेष परवानगीही रद्द केली.

ट्रम्प यांच्या या घोषणेमुळे पश्चिम आशियातील तणाव पुन्हा वाढण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. होर्मुझ सामुद्रधुनी ही जगातील सर्वात महत्त्वाच्या तेलवाहतूक मार्गांपैकी एक असल्याने या भागातील संघर्षाचा परिणाम जागतिक कच्च्या तेलाच्या किमतींवर आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेवर होऊ शकतो. विश्लेषकांच्या मते, दोन्ही देशांमधील संघर्ष आणखी तीव्र झाल्यास जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यावर त्याचा परिणाम होण्याची शक्यता आहे.

दरम्यान, अमेरिकन प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे की विद्यमान अंतरिम करार संपुष्टात आल्याचे राष्ट्राध्यक्षांनी जाहीर केले असले तरी भविष्यातील राजनैतिक पर्याय पूर्णपणे बंद झालेले नाहीत. मात्र सध्याच्या परिस्थितीत दोन्ही देशांमधील संबंध अत्यंत तणावपूर्ण असून पुढील घडामोडींवर जगभरातील देशांचे लक्ष लागले आहे.