सोनम वांगचुक यांचे जंतर-मंतरवर उपोषण सुरू; सरकारशी चर्चेची मागणी

शभरात चर्चेत असलेल्या NEET परीक्षेतील कथित गैरव्यवहार, पेपर लीक प्रकरण आणि स्पर्धा परीक्षा व्यवस्थेतील पारदर्शकतेच्या मुद्द्यावर नवी दिल्लीतील जंतर-मंतर येथे आंदोलन अधिक तीव्र झाले आहे. या आंदोलनात लडाखचे प्रसिद्ध पर्यावरणवादी, अभियंता आणि शिक्षणतज्ज्ञ सोनम वांगचुक सहभागी झाले असून त्यांनी Cockroach Janata Party (CJP) च्या आंदोलनाला पाठिंबा देत बेमुदत उपोषण सुरू ठेवले आहे. आंदोलनकर्त्यांच्या म्हणण्यानुसार, लाखो विद्यार्थ्यांच्या भविष्याशी संबंधित असलेल्या स्पर्धा परीक्षांमध्ये पारदर्शकता, निष्पक्षता आणि उत्तरदायित्व सुनिश्चित करण्यासाठी व्यापक सुधारणा करणे अत्यावश्यक आहे.

आंदोलनकर्त्यांचा आरोप आहे की, NEET परीक्षेतील कथित पेपर लीक आणि गैरव्यवहारांमुळे विद्यार्थ्यांचा परीक्षा व्यवस्थेवरील विश्वास डळमळीत झाला आहे. त्यामुळे या प्रकरणाची स्वतंत्र आणि निष्पक्ष चौकशी करण्यात यावी, दोषींवर कठोर कारवाई व्हावी आणि भविष्यात अशा घटना टाळण्यासाठी परीक्षा प्रक्रियेत आधुनिक सुरक्षा व्यवस्था लागू करावी, अशी त्यांची मागणी आहे. तसेच राष्ट्रीय स्तरावरील सर्व स्पर्धा परीक्षांमध्ये तांत्रिकदृष्ट्या सुरक्षित प्रणाली, डिजिटल देखरेख आणि अधिक कठोर नियम लागू करण्याची गरजही आंदोलनकर्त्यांनी व्यक्त केली आहे.

उपोषणादरम्यान सोनम वांगचुक यांनी विद्यार्थ्यांचे भविष्य हे कोणत्याही राजकीय मतभेदांपेक्षा अधिक महत्त्वाचे असल्याचे सांगितले. त्यांनी प्रत्येक विद्यार्थ्याला समान संधी मिळावी, गुणवत्तेच्या आधारावर निवड व्हावी आणि प्रामाणिकपणे परीक्षा देणाऱ्या विद्यार्थ्यांवर अन्याय होणार नाही, याची सरकारने खात्री द्यावी, असे आवाहन केले. त्यांनी केंद्र सरकारने आंदोलनकर्त्यांशी तातडीने संवाद साधून विद्यार्थ्यांच्या शंकांचे निरसन करावे आणि परीक्षा व्यवस्थेत आवश्यक ते बदल करण्यासाठी स्पष्ट कृती आराखडा जाहीर करावा, अशी मागणी केली.

आंदोलनादरम्यान विविध राज्यांतील विद्यार्थी, पालक, शिक्षक, सामाजिक कार्यकर्ते आणि युवक संघटनांचे प्रतिनिधी मोठ्या संख्येने जंतर-मंतर येथे उपस्थित राहिले. अनेकांनी शांततामय पद्धतीने आंदोलनाला नैतिक पाठिंबा दर्शवित परीक्षा व्यवस्थेतील विश्वास पुनर्स्थापित करण्याची गरज व्यक्त केली. काही विद्यार्थी संघटनांनीही स्पर्धा परीक्षा प्रक्रियेत अधिक पारदर्शकता, प्रश्नपत्रिकांच्या सुरक्षेसाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर आणि भरती प्रक्रियेत उत्तरदायित्व निश्चित करण्यासाठी स्वतंत्र यंत्रणा स्थापन करण्याची मागणी केली.

उपोषणाचा कालावधी वाढत असल्याने सोनम वांगचुक यांच्या आरोग्याबाबत चिंता व्यक्त केली जात आहे. डॉक्टरांकडून त्यांची नियमित वैद्यकीय तपासणी केली जात असून आवश्यक आरोग्य सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आल्या आहेत. आंदोलनस्थळी उपस्थित असलेल्या स्वयंसेवकांकडून उपोषणकर्त्यांच्या आरोग्यावर सातत्याने लक्ष ठेवले जात आहे. सामाजिक क्षेत्रातील अनेक मान्यवरांनी वांगचुक यांच्या प्रकृतीची विचारपूस करत सरकारने लवकरात लवकर संवाद सुरू करावा, असे आवाहन केले आहे.

दरम्यान, आंदोलनकर्त्यांनी केंद्रीय शिक्षणमंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली असून परीक्षा व्यवस्थेतील कथित त्रुटींवर जबाबदारी निश्चित करण्याची मागणीही केली आहे. दुसरीकडे, केंद्र सरकारकडून या आंदोलनासंदर्भात कोणताही अंतिम निर्णय किंवा अधिकृत तोडगा जाहीर करण्यात आलेला नाही. त्यामुळे सरकार आणि आंदोलनकर्त्यांमध्ये चर्चा होऊन काही सकारात्मक निर्णय होतो का, याकडे देशभरातील विद्यार्थी, पालक आणि स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या लाखो उमेदवारांचे लक्ष लागले आहे.

राजकीय आणि शैक्षणिक क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या मते, देशातील स्पर्धा परीक्षा व्यवस्थेवरील विश्वास टिकवून ठेवण्यासाठी पारदर्शक, सुरक्षित आणि उत्तरदायी परीक्षा प्रणाली उभारणे ही काळाची गरज आहे. जंतर-मंतरवरील हे आंदोलन पुढील काही दिवसांत कोणते वळण घेते, सरकार या मागण्यांवर कोणती भूमिका घेते आणि परीक्षा व्यवस्थेतील सुधारणांबाबत कोणती ठोस पावले उचलली जातात, याकडे संपूर्ण देशाचे लक्ष लागून राहिले आहे.